Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Głogowie

W samym sercu Głogowa, w murach odbudowanego zamku książęcego, mieści się muzeum które dokumentuje kilka tysięcy lat historii nadodrzańskiego regionu. Nie trzeba być fanem archeologii, żeby docenić to miejsce – wystarczy ciekawość, jak wyglądało życie na tych ziemiach od czasów prehistorycznych po wiek XX. Zbiory liczą ponad 40 tysięcy eksponatów, a wśród nich znajduje się skarb, który odkryli zwykli działkowicze kopią

Sam budynek to już połowa atrakcji. Zamek Książąt Głogowskich po II wojnie światowej leżał w gruzach, a jego odbudowa trwała do 1983 roku. Dziś trudno uwierzyć, że te potężne mury były kiedyś ruiną.

Historia muzeum związana z odbudową zamku

Muzeum rozpoczęło działalność 7 października 1967 roku, choć wtedy nosiło zupełnie inną nazwę – Muzeum Hutnictwa i Odlewnictwa Metali Kolorowych. To odzwierciedlało przemysłowy charakter Głogowa, miasta które po wojnie stało się ośrodkiem hutnictwa miedzi. Siedzibą od początku był zniszczony zamek, co brzmi dość absurdalnie – instytucja kulturalna w ruinie.

Wcześniej, bo już w 1965 roku, funkcjonowała tu Izba Muzealna utworzona przez Głogowskie Towarzystwo Kultury. To lokalni entuzjaści postanowili ratować pamięć o mieście, którego przedwojenna zabudowa została niemal całkowicie zniszczona. Pierwszym dyrektorem został archeolog dr Mieczysław Kaczkowski, który przez lata prowadził wykopaliska w regionie i dzięki temu szybko zgromadził pokaźną kolekcję.

W latach 1971-1974 muzeum musiało się wyprowadzić – zapadła decyzja o odbudowie zamku. Zbiory przeniesiono tymczasowo do pałacu w Czernej pod Głogowem. Po zakończeniu prac w 1983 roku muzeum wróciło do nowej siedziby i otrzymało cały ogromny budynek zamkowy. W tym samym roku zyskało status jednostki specjalistycznej w dziedzinie archeologii.

Nazwa zmieniała się jeszcze kilka razy. W 1986 roku było to Muzeum w Głogowie Ośrodek Archeologiczno-Konserwatorski, a obecną nazwę – Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Głogowie – nosi od 1992 roku.

Muzeum podlega bezpośrednio Ministerstwu Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, co świadczy o jego znaczeniu dla polskiego dziedzictwa kulturowego.

Co można zobaczyć w kolekcji muzeum

Zbiory są naprawdę różnorodne. Największy dział to archeologia – zabytki od paleolitu po późne średniowiecze, które pokazują nieprzerwaną obecność człowieka w tym regionie przez tysiące lat. To nie są tylko skorupy i kamienne narzędzia. Można tu zobaczyć przedmioty z grodu piastowskiego, elementy uzbrojenia, narzędzia, ozdoby.

Ogromną część zbiorów stanowią numizmaty. Muzeum ma jedną z bogatszych kolekcji monet na Dolnym Śląsku, a jej największą perłą jest słynny Głogowski skarb. 23 października 1987 roku dwaj działkowicze kopali na swoim ogródku i natrafili na gliniane naczynie pełne srebrnych monet. To odkrycie przeszło do historii lokalnej archeologii i dziś można je podziwiać w muzealnych gablotach.

Są też zbiory związane bezpośrednio z historią miasta: mapy, starodruki, kolekcja pocztówek i widokówek przedstawiających Głogów z różnych okresów. To cenne dokumenty, bo przedwojenne miasto zostało niemal całkowicie zniszczone i te obrazy pokazują, jak wyglądało przed 1945 rokiem.

Nieco zaskakująca jest kolekcja radioodbiorników, gramofonów i urządzeń grających. To ciekawa dokumentacja rozwoju techniki w XX wieku, choć nie każdy się tego spodziewa w muzeum archeologiczno-historycznym. Muzeum ma też dział sztuki – około 200 obrazów olejnych, grafik, rzeźb i fotografii wykonanych przez 88 artystów. Ta kolekcja rozrasta się od ponad 30 lat.

Ośrodek Archeologiczno-Numizmatyczny jako oddział muzeum

W 2010 roku muzeum otworzyło oddział przy ulicy Portowej 1. To Ośrodek Archeologiczno-Numizmatyczny, który pełni funkcję zarówno wystawienniczą, jak i badawczą. Tam właśnie przechowywana jest większość zbiorów numizmatycznych.

Warto wiedzieć o istnieniu tego miejsca, bo nie wszyscy zwiedzający zdają sobie sprawę, że muzeum ma dwie lokalizacje. Główna siedziba w zamku to przede wszystkim wystawy historyczne i archeologiczne, podczas gdy oddział przy Portowej koncentruje się na monetach i badaniach naukowych.

Dla kogo jest to muzeum

Rodziny z dziećmi znajdą tu sporo do zobaczenia, choć nie ma interaktywnych stanowisk ani multimedialnych atrakcji. To klasyczne muzeum z gablotami i opisami. Starsze dzieci, które interesują się historią, powinny być zachwycone, młodsze mogą się nudzić.

Miłośnicy archeologii i historii regionalnej to oczywista grupa odbiorców. Dla nich muzeum w Głogowie to prawdziwa skarbnica, szczególnie jeśli chodzi o dzieje Dolnego Śląska i Nadodrza. Badacze i studenci często korzystają z zasobów muzeum do prac naukowych.

Turyści przejeżdżający przez Głogów mogą potraktować wizytę jako miłe urozmaicenie podróży. Sam zamek jest ciekawym obiektem architektonicznym, a ekspozycja nie jest przytłaczająco duża – da się ją obejrzeć w godzinę, może półtorej.

Muzeum prowadzi intensywną działalność badawczą i edukacyjną, organizując wystawy czasowe, warsztaty i spotkania z archeologami.

Lokalizacja i dojazd do Zamku Książąt Głogowskich

Muzeum znajduje się przy ulicy Brama Brzostowska 1 w centrum Głogowa. To adres łatwy do zapamiętania – Brama Brzostowska była jedną z bram miejskich, a dziś nazwa odnosi się do tego fragmentu starego miasta.

Dojazd komunikacją miejską nie stanowi problemu. W pobliżu muzeum zatrzymuje się linia autobusowa numer 5. Dla zmotoryzowanych może być trudniej – w okolicy zamku są publiczne parkingi, ale ich dostępność bywa ograniczona, szczególnie w godzinach szczytu. Warto pomyśleć o miejscu parkingowym z wyprzedzeniem.

Centrum Głogowa nie jest duże, więc jeśli ktoś zatrzyma się gdzieś w mieście, może bez problemu dojść na piechotę. Zamek jest dobrze widoczny i stanowi jeden z głównych punktów orientacyjnych.

Informacje praktyczne przed wizytą

Muzeum jest instytucją państwową, więc można liczyć na standardowe ceny biletów. Niestety szczegółowe informacje o aktualnych cenach i godzinach otwarcia najlepiej sprawdzić na stronie internetowej muzeum lub zadzwonić pod numer telefonu 76 834-10-81. Muzeum ma też adres mailowy: [email protected].

Na zwiedzanie warto zarezerwować od godziny do dwóch, w zależności od poziomu zainteresowania. Jeśli ktoś chce dokładnie przeczytać wszystkie opisy i obejrzeć każdą gablotę, może zająć to dłużej. Dla osób które chcą zobaczyć najważniejsze eksponaty, wystarczy godzina.

Warto sprawdzić wcześniej, czy nie odbywają się jakieś wystawy czasowe. Muzeum regularnie organizuje ekspozycje tematyczne, które mogą być dodatkową atrakcją wizyty. Czasem są to prezentacje najnowszych odkryć archeologicznych z regionu, innym razem wystawy poświęcone konkretnym okresom historycznym.

Obecnym dyrektorem muzeum jest Waldemar Hass, który kontynuuje tradycję zapoczątkowaną przez dr Kaczkowskiego – łączenie działalności wystawienniczej z intensywnymi badaniami archeologicznymi w terenie.

Zbiory muzeum liczą obecnie ponad 40 tysięcy eksponatów, co czyni je jedną z ważniejszych placówek muzealnych na Dolnym Śląsku.

Głogów nie leży na głównych szlakach turystycznych, ale jeśli ktoś planuje wycieczkę po Dolnym Śląsku i szuka mniej oczywistych miejsc, muzeum w zamku książęcym zasługuje na uwagę. To nie jest ogromna instytucja jak muzea we Wrocławiu, ale ma swoją specyfikę i pokazuje historię regionu, której nie zobaczy się nigdzie indziej. Głogowski skarb sam w sobie jest wart zobaczenia, a połączenie zwiedzania muzeum z krótkim spacerem po centrum miasta może być dobrym pomysłem na popołudnie.