Park Miejski Szprotawa

W Szprotawie zieleń miejska to nie tylko ozdoba, ale część historii miasta. Cztery parki zajmują łącznie 113 hektarów i tworzą naturalny, zielony kordon wokół zabytkowego centrum. Najciekawszy z nich, Park Göpperta, powstał ponad sto lat temu na bazie średniowiecznych fortyfikacji – tam gdzie kiedyś stały mury obronne i płynęła fosa miejska, dziś rosną egzotyczne drzewa i spacerują rodziny z dziećmi.

Park Göpperta – zabytkowy ogród botaniczny przy murach obronnych

Park Göpperta to główna atrakcja przyrodnicza Szprotawy. Powstał pod koniec XIX wieku, gdy władze miasta postanowiły rozebrać nieużyteczne już fortyfikacje i zagospodarować teren między murami a rzeką Szprotawą. Efekt? Malownicze założenie parkowe z grotą, fontannami i promenadami spacerowymi, które zachowało się do dziś.

Patronem parku jest Heinrich Goeppert – urodzony w Szprotawie botanik o światowej sławie. To nie przypadek, bo park od początku miał charakter ogrodowy z licznymi sprowadzanymi gatunkami drzew. Opiekę nad nim sprawowało specjalne Towarzystwo Upiększania Miasta oraz zatrudniony w magistracie ogrodnik miejski.

W latach 2006-2008 park przeszedł gruntowną restaurację. Odtworzono dawne promenady biegnące brzegiem rzeki Szprotawy (dawnej fosy miejskiej), odnowiono fontanny i grotę, a całe założenie wpisano do rejestru zabytków. W 2007 roku w granicach parku otwarto dodatkowo ogród jordanowski – plac zabaw dla dzieci z bezpieczną nawierzchnią.

Park Göpperta ma osobliwy mikroklimat dzięki położeniu w pradolinie rzeki Szprotawy. Granicę wyznacza zachowany kamienny mur obronny z basztami – spacer alejkami to podróż przez historię od średniowiecza po współczesność.

Co zobaczysz w Parku Göpperta

Drzewostan to prawdziwa gratka dla miłośników przyrody. Oprócz rodzimych gatunków rosną tu egzotyczne okazy: choina kanadyjska, klon jesionolistny, dęby szypułkowe w odmianie stożkowej (tzw. dęby piramidalne), a także skrzydłorzechy kaukaskie. Przy każdym ciekawszym gatunku stoją tabliczki informacyjne.

Największą osobliwością są trzy miłorzęby dwuklapowe (zwane też japońskimi) o statusie pomników przyrody. Mają po 14-15 metrów wysokości i obwody pni od 180 do 212 centymetrów. Ich charakterystyczne, wachlarzowate liście wyglądają zupełnie inaczej niż u jakiegokolwiek innego drzewa w Polsce.

Infrastruktura parkowa obejmuje stylowe altany, fontanny, ławki i oświetlenie. Alejki wyłożono ozdobną kostką brukową, dzięki czemu wygodnie spaceruje się tu nawet po deszczu. Park wpięto w system miejskich ścieżek rowerowych – przy wlocie od ulicy Bronka Kozaka jest parking samochodowy i wiata dla rowerzystów.

Paleopark – dinozaury w centrum miasta

Nie każdy wie, że w Szprotawie jest też park z dinozaurami. Paleopark przy ulicy Niepodległości powstał w 2020 roku i szybko stał się oryginalną wizytówką miasta. Na terenie parku stoją modele prehistorycznych gadów w naturalnej wielkości, każdy z edukacyjną tabliczką z nazwą i podstawowymi informacjami.

Dla dzieci przygotowano stanowisko paleontologiczne – piaskownicę, gdzie mali odkrywcy mogą wykopywać z ziemi szkielety dinozaurów. Po zwiedzaniu można odpocząć pod drewnianą wiatą z ławami i stołami. Alejki wyłożono kolorową kostką, a wieczorami działa oświetlenie.

Inwestycja w Paleopark kosztowała 142 tysiące euro, z czego większość środków pochodziła z Programu Współpracy INTERREG VA BB-PL 2014-2020. Największy dinozaur ma nawet dźwiękowy system – potrafi ryczeć!

Pozostałe parki miejskie Szprotawy

Park Słowiański leży w południowo-zachodniej części miasta, w pradolinie Bobru. Urządzany był już w XIX wieku, a do 1945 roku miał status rezerwatu przyrody. Od 2007 roku funkcjonuje jako Zespół przyrodniczo-krajobrazowy. To miejsce bardziej dzikie niż Park Göpperta, z bogatą roślinnością i pomnikami przyrody.

Park Dęby w południowo-wschodniej części miasta to relikt dawnego drzewostanu dębowego, również do 1945 roku chroniony jako rezerwat. W średniowieczu teren ten należał do tzw. dóbr wójtowskich (sędziowskich), czyli stanowił własność lokatora miasta. Staw przy parku nazywano niegdyś „kościelnym bajorem”.

Park Iława (znany też jako Park Huta) znajduje się w dzielnicy Iława-Sowiny, również w pradolinie Bobru. To najmniej rozbudowany z czterech parków miejskich, ale z ciekawymi pomnikami przyrody i roślinami chronionymi.

Pomniki przyrody warte uwagi

Szprotawa może pochwalić się kilkoma wyjątkowymi okazami drzew. Przy ulicy Kościuszki rośnie najstarszy w Polsce skrzydłorzech kaukaski – gatunek pochodzący z Kaukazu, rzadko spotykany w naszym kraju. W parku przy ulicy 3 Maja znajduje się grupa 15 pomnikowych dębów, a największą osobliwością jest Dąb Chrobry – monumentalne drzewo mające przeszło 750 lat.

Dla kogo są parki w Szprotawie

Parki w Szprotawie to miejsce dla każdego. Rodziny z dziećmi znajdą tu place zabaw (ogród jordanowski w Parku Göpperta, stanowisko paleontologiczne w Paleoparku), miłośnicy przyrody – rzadkie gatunki drzew i pomniki przyrody, a osoby zainteresowane historią – średniowieczne mury obronne i baszty.

Rowerzyści docenią ścieżki rowerowe przebiegające przez Park Göpperta i łączące go z innymi częściami miasta. Dla spacerowiczów przygotowano wygodne alejki i liczne ławki. Parki są dostępne bezpłatnie przez cały rok, bez ograniczeń godzinowych.

Informacje praktyczne – jak zwiedzać parki w Szprotawie

Wstęp: bezpłatny do wszystkich parków
Godziny otwarcia: całodobowo, przez cały rok
Czas zwiedzania: Park Göpperta – 1-1,5 godziny, Paleopark – 30-45 minut, pozostałe parki – około 30 minut każdy

Dojazd: Park Göpperta znajduje się w centrum Szprotawy, przy ulicy Ogrodowej i Basztowej. Najlepiej rozpocząć zwiedzanie od Bramy Żagańskiej w południowej części starego miasta. Parking samochodowy przy wlocie od ulicy Bronka Kozaka. Paleopark mieści się przy ulicy Niepodległości. Do Szprotawy można dojechać samochodem drogą krajową nr 12 (Łęknica-Lubawka) lub autobusami PKS z Zielonej Góry i Głogowa.

Udogodnienia: ścieżki rowerowe, parkingi, wiaty, ławki, oświetlenie, tablice edukacyjne przy drzewach i eksponatach. W Parku Göpperta znajduje się ogród jordanowski (plac zabaw), w Paleoparku – stanowisko paleontologiczne dla dzieci.

Co zabrać: wygodne obuwie do spacerów, aparat fotograficzny (zwłaszcza do zdjęć pomnikowych drzew i średniowiecznych murów), wodę w upalne dni. Dla dzieci warto przygotować łopatkę i szczoteczkę do „wykopalisk” w Paleoparku.