Na mapie Dolnego Śląska Głogów wyróżnia się jako miasto, w którym historia wraca na swoje miejsce powoli, ale z niezwykłą konsekwencją. Spacer po Starym Mieście pokazuje, jak obok pieczołowicie odbudowanych kamienic wciąż stoją ruiny kościołów i fragmenty fortyfikacji, przypominając, że w czasie II wojny światowej zniszczono tu niemal całe centrum. To właśnie ta mieszanka – odtwarzanej tkanki miejskiej i autentycznych reliktów średniowiecznego grodu i nowożytnej twierdzy – sprawia, że Głogów jest wyjątkowym miejscem do pierwszego spotkania z historią nadodrzańskiego Śląska.​

Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

Głogowska kolegiata wyrasta ponad zabudowę Ostrowa Tumskiego jak ceglany drogowskaz, który z daleka pokazuje, gdzie zaczynają się najstarsze dzieje miasta. To jedna z najstarszych świątyń na Śląsku, której początki wiązane są z czasami pierwszych Piastów – Bolesława Szczodrego i Bolesława Krzywoustego, a więc z okresem, gdy Głogów dopiero wyrastał z grodu plemiennego na ważny ośrodek państwa polskiego. Wnętrze kościoła i jego bryła do dziś noszą ślady dramatycznych wydarzeń wojennych, bo świątynia została poważnie zniszczona w 1945 roku i przez długie dekady pozostawała ruiną, która bardziej przypominała otwartą ranę niż miejsce kultu.​​

Zamek Książąt Głogowskich

Zamek Książąt Głogowskich to miejsce, które najpełniej pokazuje, jak z drewnianego grodu piastowskiego wyrósł murowany zamek włączony później w system miejskich murów. Początki warowni sięgają połowy XIII wieku, kiedy książę Konrad I wzniósł tu pierwszy zamek, a jego następcy sukcesywnie rozbudowywali założenie, tworząc z niego ważny punkt obronny na nadodrzańskim szlaku. W kolejnych stuleciach obiekt przechodził liczne przebudowy – od średniowiecznego grodu, przez bardziej reprezentacyjną rezydencję, po element pruskiej twierdzy, co widać w zróżnicowanej stylistyce poszczególnych skrzydeł.​​​

Ruiny kościoła św. Mikołaja

Niedaleko rynku, przy jednej z bocznych ulic, rozciągają się ruiny kościoła św. Mikołaja – wczesnogotyckiej, ceglanej świątyni, która po 1291 roku wyrastała na jedną z najważniejszych budowli sakralnych miasta. Dziś pozostały po niej fragmenty murów i strzelistego prezbiterium, które w połączeniu z pustymi otworami okiennymi i brakiem dachu tworzą niezwykłą, otwartą ku niebu przestrzeń. To jedno z tych miejsc, gdzie najlepiej widać skalę wojennych zniszczeń – kościół, poważnie uszkodzony w 1945 roku, nie został odbudowany, a podjęto jedynie prace zabezpieczające i częściową rekonstrukcję, pozostawiając go jako trwałą ruinę. Tutaj znajdziesz więcej informacji.​​​​

Kościół Bożego Ciała

Kilka minut spaceru od rynku znajduje się późnobarokowy kościół Bożego Ciała, będący pozostałością dawnego zespołu jezuickiego, który w czasach swojej świetności wyraźnie dominował w panoramie tej części miasta. Świątynia wraz ze szczątkowo zachowanym kolegium z przełomu XVII i XVIII wieku tworzy zespół, który dobrze pokazuje, jak wyglądała reprezentacyjna architektura zakonów nauczających na Śląsku. Fasada kościoła, bogato artykułowana, w połączeniu z wnętrzem o teatralnej kompozycji, kontrastuje z surową cegłą gotyckich świątyń i ruinami, których w Głogowie nie brakuje. Więcej możesz przeczytać tutaj.​

Podsumowanie

Zabytki Głogowa układają się w opowieść warstwową: od kolegiaty na Ostrowie Tumskim i piastowskiego zamku, przez średniowieczne mury i nowożytną twierdzę, aż po barokowe kościoły, lapidaria i dawne rezydencje w okolicy. W trakcie jednego pobytu trudno oprzeć się wrażeniu, że jest to miasto, w którym historia nie została zasłonięta przez współczesność, lecz przeciwnie – wychodzi na pierwszy plan, czy to w postaci monumentalnych rekonstrukcji, czy trwałych ruin otwartych na niebo.​

Pierwsza wizyta w Głogowie często kończy się planowaniem kolejnej, bo po zobaczeniu najważniejszych obiektów – kolegiaty, zamku, rynku, murów i dawnych fortyfikacji – zostaje jeszcze wiele miejsc do odkrycia: mniejsze kościoły, pałace w okolicy, lapidaria i miejsca pamięci, które razem tworzą zaskakująco bogatą mozaikę historii nadodrzańskiego miasta.